Էջմիածին, Մայր Տաճար, Սուրբ Գայանե, Սուրբ Հռիփսիմե, Զվարթնոց Տաճար, Երևան քաղաքային տուր

"Ըստ ավանդության, գլխավոր եկեղեցին կառուցվել է այն տեղում, ուր իջավ միածինը, Էջմիածինը։ Գրիգորի տեսիլքում Քրիստոսը ոսկե մուրճով ցույց է տալիս գլխավոր տաճարի տեղը։
303 թվականին հիմնադրված այս եկեղեցուն վիճակված է դառնալ հայ ժողովրդի պատմության կարեւոր վկան, մասնակիցը։ Լինելով ամենակարեւոր կենտրոնը հայ եկեղեցու համաշխարհային ցանցի՝ Էջմիածնի Մայր տաճարն այժմ ներկայանում է մեծ տարածքով՝ ներառելով բազմաթիվ հին ու նոր եկեղեցիներ, աշխարհիկ կառույցներ, գրադարաններ, ճեմարան եւ այլն։"

Յոթերորդ դարի փառահեղ եկեղեցիների շարքը շարունակում է սբ. Գայանեն՝ ընդամենը 12 տարով լինելով երիտասարդ սբ. Հռիփսիմեից։ 630 թվականին կառուցված այս եկեղեցին, կառուցվել է 3-րդ դարի վերջին եւ 4-րդի սկզբին Հայաստանում հանգրվանած քրիստոնյա կույսի գերեզմանի վրա, իր մահից շուրջ 3 դար անց։ Եկեղեցին վերականգնվել է 1652 թվականին։ Բակում կան բազմաթիվ տապաններ, որոնց թվում հայ ժողովրդի ռազմական, մշակության հայտնի գործիչներ։

Ըստ մասնագետների գնահատականի սուրբ Հռիփսիմեի ճարտարապետությունը համարվում է հայկական լավագույն նմուշներից մեկը։ Այստեղ առաջին անգամ օգտագործվել են սեյսմակայանություն ապահովող հայկական խորշերը։ Հսկայական չափերի եկեղեցու կառուցումն ավարտվել է 618 թվականին, իր ետեւից թողնելով մեծ ճարտարապետական ժառանգություն, որի դետալներն առ այսօր կիրառվում են։

Ավերված լինելով հանդերձ՝ Զվարթնոցը շարունակում է մնալ բացառիկ, իր հոգեւոր, մշակութային եւ ճարտարապետական նշանակությամբ։ Հրեշտակների անունով կոչված այս հսկայական եկեղեցին կառուցվել է 9 տարի, եւ օծվել է 652 թվականին։ Մինչեւ 46-49 մետր բարձրությամբ հրաշալի տաճարը ավերվել է, հավանաբար, երկրաշարժի արդյունքում, ինչից հետո Հայաստանում այլեւս չեն կառուցվել նման եկեղեցիներ։ Զվարթնոցի իրական տեսքը երկար ժամանակ անհայտ է եղել, մինչեւ ճարտարապետ Թ. Թորամանյանը առաջարկեց եկեղեցու իրական նախնական ձեւը, ինչը հետագայում ապացուցվեց այլ պատմական փաստերով։

Հայաստանի ազգային ակադեմիական օպերայի և բալետի թատրոնը, որը կրում է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անունը, Երևանի մշակութային խորհրդանիշներից է։ Բացվել է 1933 թվականին, ճարտարապետը՝ Ալեքսանդր Թամանյան։ Այստեղ բեմադրվում են դասական և հայկական օպերաներ ու բալետներ։ Գտնվելով Ազատության հրապարակում, շքեղ շենքը գրավում է այցելուներին։

Կասկադ համալիրը Երևանի հայտնի մշակութային խորհրդանիշներից է, որը միացնում է քաղաքի կենտրոնը Մոնումենտ թաղամասին։ Կառուցվել է 1970-ականներին և ներառում է շատրվաններ, քանդակներ ու կանաչապատ տարածքներ։ Այստեղ գործում է Քաֆեսճյան արվեստի կենտրոնը, որտեղ ցուցադրվում է ժամանակակից արվեստ։ Կասկադից բացվում է հիասքանչ տեսարան դեպի Արարատ լեռը։

Մատենադարան, կամ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ, աշխարհում ամենամեծ ձեռագրերի պահոցներից մեկն է, որը գտնվում է Երևանում, Հայաստան։ Հիմնադրվել է 1959 թվականին և պահպանում է ավելի քան 23,000 ձեռագիր, հին գրքեր ու փաստաթղթեր՝ պահպանելով Հայաստանի գրական և մշակութային ժառանգությունը։ Դրա հիասքանչ շենքը և Մեսրոպ Մաշտոցի արձանը այն դարձնում են կարևոր տեսարժան վայր։ Մատենադարանը միաժամանակ թանգարան է և գիտահետազոտական կենտրոն, որը գրավում է գիտնականներին ու այցելուներին ամբողջ աշխարհից։

Հանրապետության հրապարակը Երևանի կենտրոնական հրապարակն է և Հայաստանի կարևորագույն ճարտարապետական ու մշակութային խորհրդանիշներից մեկը։ Նախագծվել է Ալեքսանդր Թամանյանի կողմից 1920-ականներին՝ ունենալով յուրահատուկ շրջանաձև կառուցվածք։ Շրջապատված է կառավարական շենքերով, թանգարաններով, այդ թվում՝ Հայաստանի պատմության թանգարանով։ Հրապարակի գլխավոր առանձնահատկությունը երգող շատրվաններն են, որոնք գիշերային ժամերին ներկայացնում են հիասքանչ երաժշտական ու լուսային շոու։ Այն հանդիսանում է Երևանի հիմնական միջոցառումների, տոնակատարությունների և հանրային հավաքների կենտրոնը։