Klasztor Geghard

Klasztor Geghard jest jednym z najwybitniejszych średniowiecznych kompleksów klasztornych w Armenii, położonym około 35–40 km od Erywania przy drodze Erywań-Garni-Goght. Zgodnie z tradycją został założony na początku IV wieku. We wczesnym okresie, ze względu na swoje jaskiniowe struktury, nazywano go Ayrivank (""Klasztor Jaskiniowy""). Nazwa Geghard (""Włócznia"") upowszechniła się w XIII wieku na cześć przechowywanej tam Świętej Włóczni — włóczni, która przebiła Chrystusa. Najstarszy budynek klasztoru znajduje się poza głównymi murami od zachodu: to półjaskiniowa kaplica z XII wieku. Główna grupa zabytków, ukształtowana w XIII wieku, obejmuje główny kościół (Katoghike), przylegający gawit, dwa kościoły jaskiniowe, gawit-grobowiec oraz cele mnichów. Geghard zajmuje szczególne miejsce w ormiańskiej architekturze skalnej. Cały kompleks został wykuty w masywnej północnej skale obok głównego kościoła: na górze znajdują się dwa małe kościoły i gawit, a poniżej kolumnowy gawit-grobowiec. Okolicę zdobią wykwintne chaczkary i mieszkania jaskiniowe. Główny kościół (Katoghike) został zbudowany przez książąt Zakarian w 1215 roku. Gawit, pełniący funkcję przedsionka głównego kościoła, zbudowano w latach 1215–1225. Pierwszy kościół wykuty w skale, na północny zachód od gawitu, powstał za panowania księcia Awaga, syna Iwane Zakaryana, w latach 1330–1250. Drugi kościół wykuty w skale, na północny wschód od gawitu, składa się z kościoła i przedsionka i został zbudowany w 1283 roku za księcia Prosza. Grobowiec Papaka, syna Prosza, i jego żony Ruzukan, wykuty w górnej części skały, został zbudowany w 1288 roku. Posiada tunelowe wejście o długości około 10 metrów.