Klasztor Havuts Tar

Klasztor Havuts Tar był jednym z ważnych religijnych i kulturalnych ośrodków średniowiecznej Armenii. Znajduje się w prowincji Kotajk, na wschód od wsi Garni, naprzeciwko wsi Goght. Kompleks klasztorny Havuts Tar składa się z trzech głównych i kilku przyległych grup zabytków, położonych w odległości 100, 200, a nawet 500 metrów od siebie. Główna grupa to obszar otoczony murem, zawierający kilka budowli. Ta część została poważnie uszkodzona podczas trzęsienia ziemi w 1679 roku, a w latach 1715–1725 katolikos Astwacatur z Hamadanu zainicjował budowę nowego kościoła z użyciem kamieni ze zrujnowanego starożytnego kościoła i jego narteksu. Ruiny starożytnego kościoła zniknęły, a z czasem to, co pozostało, zostało przysypane warstwami ziemi. Zachowała się jedynie południowa ściana kościoła katolikosa, zbudowanego przez księcia Geworga z Keghvaberdu. Druga grupa znajduje się na zachód od głównego kompleksu, na wzgórzu. W jej centrum stoi kościół z XIII wieku, powszechnie określany w literaturze jako „Kościół na Wzgórzu”. Jest on w całości zbudowany z czarnych i czerwonych kamieni tufowych, ułożonych w szachownicowy wzór. Wokół niego zachowały się chaczkary i nagrobki. Trzecia grupa znajduje się około 200 metrów na wschód od głównego kompleksu. Znajduje się tu częściowo zachowana kaplica św. Karapeta, zbudowana w 1213 roku. W tej części również można znaleźć chaczkary i płyty nagrobne. Na terenie klasztoru znajdowała się także dzwonnica, choć jej dokładna lokalizacja jest nieznana, a także kilka innych kaplic i wiele chaczkarów, z których wiele jest widocznych do dziś.