Ուղտասար

Ուղտասարը Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական հատվածում գտնվող լեռնազանգված է, որը գտնվում է Սիսիանից մոտ 30 կմ հեռավորության վրա եւ ունի ծովի մակերեւույթից 3000-3300 մետր բարձրություն։ Տարածքը բնորոշվում է սապատավոր ուղտի կերպարանքով՝ դառնալով նաեւ Ուղտասար անվան աղբյուրը, որը կապվում է լեռան ձեւավորմանը՝ Սեւ եւ Ալ լճերի միջեւ։ Հնաբնակների հավատալիքների համաձայն՝ այստեղից ուխտավորներն անցել են երկար ու դժվարին ճանապարհ, մարմնով մաքրվելու եւ զոհաբերություն կատարելու համար՝ որսը քարի վրա պատկերելով: Ուղտասարում հայտնաբերվել է ավելի քան 2000 ժայռապատկեր, որոնք տարածված են լեռան ստորոտներում, հրաբխային խառնարանների մոտ, լճակների ու ձորակների տարածքներում։ Այս ժայռապատկերները Սյունիքի հնագույն հուշարձաններից են եւ հիմնականում փորագրված են պղնձագույն եւ սեւ ժայռաբեկորների հարթ մակերեսներին՝ 2-6 մմ խորությամբ եւ 2-20 մմ լայնությամբ։ Պատկերների բովանդակությունը շատ բազմազան է՝ ձուլված որսորդական տեսարաններից մինչեւ բնության պատկերներ, տիեզերաբանական գաղափարներ, որոնցում առանձնանում է արեւի պաշտամունքը: Կան ինչպես եղջերուների, այնպես էլ գիշատիչ կենդանիների ծավալային պատկերներ՝ մատնանշելով հին ժամանակների բնակիչների բնաշխարհի ու հոգեւոր կյանքի առանձնահատկությունները: