Հայրավանք Վանական Համալիր

Սեւանա լճի ափին՝ մի բարձրադիր ժայռի վրա է գտնվում Հայրավանք վանական համալիրը, որը հայտնի է նաեւ Հայր Հովհաննու, Մարդաղավնյաց վանք անվանումներով։ Հայրավանքը բաղկացած է Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուց եւ գավթից։ Վանական համալիրը թվագրվում է 9-12-րդ դարեր։ 9-րդ դարում կառուցված Սբ. Ստեփանոս եկեղեցին հայկական ճարտարապետության եզակի նմուշներից է: Այն քառակոնք կենտրոնագմբեթ կառույց է՝ ներսից եւ դրսից խաչաձեւ հատակագծով։ Եկեղեցին կառուցված է կոպտատաշ բազալտից, սակայն կամարներն ու ութանիստ թմբուկով գմբեթը սրբատաշ տուֆից են: Եկեղեցու վրա առկա 5 արձանագրությունից ամենահինն արվել է 1211 թվականին, ըստ որի եկեղեցին առաջին անգամ վերանորոգվել է Հովհասափ եւ Ներսես վարդապետների կողմից։ Եկեղեցու գավիթը (12-րդ դար) ամբողջությամբ կառուցված է սրբատաշ քարերով: