Բյուրականի աստղադիտարան

Բյուրականի աստղադիտարանը ՀՀ ԳԱԱ 33 գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկն է, որը հիմնադրվել է 1946 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ եւ 1998 թվականից կրում է նրա անունը։ Գիտական գործունեության հիմնական ուղղությունը Տիեզերքում տեղի ունեցող անկայուն երեւույթների ուսումնասիրությունն է։

Աստղադիտարանը գտնվում է Արագած լեռան հարավային լանջին։

Աստղադիտարանը համալրված է 12 դիտողական գործիքով։ Ամենախոշորը Կասեգրենի համակարգի աստղադիտակն է՝ 2.6 մետր տրամագծով հայելով, իսկ մյուս կարեւոր գործիքը Շմիդտի համակարգի աստղադիտակն է՝ 1 մետր տրամագծով հայելով։

Վարչական շենքը եւ աստղադիտակների աշտարակները կառուցվել են տարբեր փուլերով․ 1940-1950-ականների շենքերը նախագծել է Սամվել Սաֆարյանը, իսկ 1960-1980-ականներինը՝ Սարգիս Գուրզադյանը։

Գիտական աշխատանքից բացի՝ աստղադիտարանը կատարում է նաեւ կրթական առաքելություն՝ կազմակերպելով այցելություններ եւ դասախոսություններ սիրողական աստղագետների ու հետաքրքրված հանրության համար։ Այստեղ անցկացվել են նաեւ բազմաթիվ գիտական միջոցառումներ, այդ թվում՝ Միջազգային աստղագիտական միության չորս սիմպոզիում եւ մեկ կոլոքվիում։