Բյուրականի աստղադիտարան

Բյուրականի աստղադիտարանը ՀՀ ԳԱԱ 33 գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկն է, որը հիմնադրվել է 1946 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ. Աստղադիտարանի գիտական գործունեության հիմնական ուղղությունն է Տիեզերքում տեղի ունեցող անկայուն երեւույթների ուսումնասիրությունը։ Բյուրականի աստղադիտարանը գտնվում է Արագած լեռան հարավային լանջին։ Այն համալրված է 12 դիտողական գործիքով, որոնցից ամենախոշորը Կասեգրեն համակարգի աստղադիտակն է՝ 2.6 մետր հայելու տրամագծով։ Մյուսը՝ Շմիդտի համակարգի աստղադիտակն է՝ 1 մետր տրամագծով հայելով։ Աստղադիտարանի ճարտարապետական համալիրը ներառում է վարչական շենքը եւ աստղադիտակների աշտարակները։ Դրանք կառուցվել են տարբեր փուլերով․ 1940-1950-ականներին կառուցված շենքերի նախագծերը հեղինակել է Սամվել Սաֆարյանը, իսկ 1960-1980-ականների կառուցապատումները՝ Սարգիս Գուրզադյանը։ Գիտական հետազոտական աշխատանքներից բացի, աստղադիտարանը կատարում է նաեւ տեղեկատվական-կրթական առաքելություն՝ կազմակերպելով այցելություններ եւ դասախոսություններ սիրողական աստղագետների ու հետաքրքրված հանրության համար։