Դորբանտավանք

Լոռու տարածաշրջանում պահպանված վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության ինքնատիպ եւ արժեքավոր նմուշներից է Դորբանտավանքը (Սբ. Աստվածածին եկեղեցի), որը դասվում է Գուգարքի ճարտարապետական դպրոցի շրջանակում կառուցված հուշարձանների շարքին։ Վանքն գտնվում է Սվերդլով գյուղից մոտ 3 կմ հյուսիս-արեւելք։ Չնայած նրա վերաբերյալ պատմական կամ մատենագրական գրավոր վկայությունները չեն պահպանվել, ճարտարապետական կառուցվածքի եւ հարդարանքի մանրակրկիտ վերլուծությունը թույլ է տալիս վերագրել այն 6-րդ դարի առաջին կեսին։ Սբ. Աստվածածին եկեղեցին կառուցված է գմբեթավոր, խաչաձեւ հատակագծով եռախորան տիպին պատկանող սկզբունքներով, միաժամանակ տարբերվելով իր եզակի հատակագծային լուծումով։ Եկեղեցու արեւելյան խորանի երկու կողմերում ավանդատներն ունեն ուղղանկյուն հատակագիծ, իսկ խորշերը՝ գմբեթարդ կամարով եզերված են։ Արեւմտյան խորանը, ի տարբերություն մյուսների, ավարտվում է կիսագլանաձեւ թաղով։ Կառույցն ունի երկու մուտք՝ հարավային եւ արեւմտյան կողմերից։ Դորբանտավանքը կառուցված է դեղնականաչավուն ֆելզիտե խոշոր սրբատաշ քարերով, որոնց մի մասը համադրված է սեւ տուֆով։ Դեկորատիվ հարդարանքը բնորոշ է 6-րդ դարի ճարտարապետությանը. պայտաձեւ կամարաշարեր, քիվեր, պատուհանների եզրին երկշարք ատամիկավոր նախշեր՝ մանրակրկիտ քանդակագործությամբ։ Եկեղեցին վերանորոգվել է 1980-ական թվականներին, որի արդյունքում հնարավոր է եղել պահպանել նրա կառուցվածքային ամբողջականությունը։