Մոզրովի Քարանձավ

Մոզրովի քարանձավը գտնվում է Վայոց ձորի մարզում՝ Եղեգնաձոր քաղաքից մոտ 7-8 կմ հարավ-արեւմուտք, Արփի-Մոզրով ճանապարհին։

Քարանձավը հայտնաբերվել է 1980 թվականին, երբ Արփի-Մոզրով ճանապարհի շինարարության ժամանակ կրաքարը պայթեցնելիս բացվել է ներքեւ ձգվող մի անցք։ Մասնագետների խումբը հետազոտել եւ չափագրել է այն՝ հայտնաբերելով նոր սրահներ ու անցուղիներ։

Քարանձավը հարուստ է գեղեցիկ ու բազմազան բնական գոյացություններով, եւ հետազոտողների կարծիքով այն համաշխարհային նշանակության բնական հուշարձան է։ Առաջին հետազոտող խումբը նրա դահլիճներն անվանել է «Ջրվեժների», «Անդունդի», «Եղեւնու», «Տիկնիկների», «Կակտուսների», «Սպիտակ մարջանների» եւ «Կարմիր շիթաքարերի» դահլիճներ։

Քարանձավի երկարությունը մոտ 260 մ է, եւ իր երկարությամբ այն Հայաստանում երրորդն է։

Այժմ քարանձավ մուտք գործելը վտանգավոր է, քանի որ 2010-ական թվականներին նրա հիմնական մուտքը մասնակիորեն փլուզվել է՝ դժվարացնելով ուսումնասիրությունն ու անվտանգ մուտքը։