Մայր Հայաստանի Հուշարձան

Հուշարձանը գտնվում է Երևանի Հաղթանակ զբոսայգում։ Քանի որ այն տեղադրված է քաղաքի ամենաբարձր կետերից մեկում, իշխում է քաղաքի վրա և տեսանելի է Երևանի տարբեր մասերից։

Հուշակոթողի հեղինակը քանդակագործ Արա Հարությունյանն է (1967 թ.), իսկ քանդակի բնորդուհին եղել է մանկավարժ Եվգենիա Մուրադյանը։ Արձանը պատկերում է ողջ հասակով կանգնած մի կնոջ, որի ձեռքերում պատյանի մեջ դրված սուրն է, իսկ ոտքերի մոտ՝ վահանը։ Այն խորհրդանշում է մայր հայրենիքի հզորությունն ու վեհությունը և հայ կնոջ անկոտրում կամքը։

Արձանը պատրաստված է պղնձից, նրա բարձրությունը 22 մ է, իսկ սուրը՝ 11 մ։ Այն կանգնած է ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի նախագծած պատվանդանի վրա, որը կառուցված է սրբատաշ սև տուֆից և ներսից եռահարկ է։

Մինչև «Մայր Հայաստան» արձանի տեղադրումը պատվանդանի վրա կանգնած էր Իոսիֆ Ստալինի 17 մ բարձրությամբ բրոնզե արձանը, որի հեղինակը քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովն էր։ Այդ արձանն ապամոնտաժվել է 1962 թվականին։

Ի հակադրություն արտաքին սառը, ուղղանկյուն ձևերի՝ պատվանդանը ներսից հայկական գմբեթավոր եռահարկ եկեղեցի է և հիշեցնում է Էջմիածնի Հռիփսիմե տաճարը։ 1970 թվականից այստեղ գործում է «Հայաստանը Հայրենական մեծ պատերազմում 1941–1945 թթ.» թանգարանը, որը 1995 թվականին վերանվանվել է «Մայր Հայաստան» զինվորական թանգարան։