Ughtasar

Ughtasar to masyw górski w centralnej części płaskowyżu Sjunik, około 30 km od miasta Sisian, na wysokości 3000–3300 m n.p.m. Leży między jeziorami Sev (Czarnym) i Al (Czerwonym).

Ughtasar oznacza „Górę Wielbłąda”. Nazwa pochodzi od kształtu masywu, który przypomina garb wielbłąda.

Na zboczach Ughtasaru, w pobliżu dawnych kraterów wulkanicznych, jezior i wąwozów, odkryto ponad 2000 petroglifów (rytów naskalnych) z V–IV tysiąclecia p.n.e. Należą one do najstarszych zabytków archeologicznych Sjuniku i są wyryte na płaskich powierzchniach miedzianobarwnych lub czarnych kamieni wulkanicznych; rowki mają 2–6 mm głębokości i 2–20 mm szerokości.

Przedstawiają bardzo różnorodne sceny – od epizodów łowieckich po krajobrazy i idee kosmologiczne, w tym wyraźne ślady kultu słońca. Są tu wizerunki jeleni, drapieżników i postaci symbolicznych, które odzwierciedlają środowisko i życie duchowe dawnych mieszkańców regionu.

W 1968 roku na Ughtasarze odkryto wyjątkowy zespół archeologiczny, bogaty w petroglify o dużej wartości historycznej i kulturowej. Według dawnych miejscowych wierzeń pielgrzymi odbywali niegdyś długie i trudne podróże w to miejsce, aby się oczyścić i złożyć ofiary, które często przedstawiali na kamieniu.