Twierdza Baghaberd

Baghaberd, znana również jako Twierdza Kapan, leży na zachód od miasta Kapan, przy drodze do Kajaranu, na lewym brzegu rzeki Voghji. Jej ruiny wznoszą się u zbiegu Voghji i jej lewego dopływu, Giratagh.

Znana jako niezdobyta twierdza od IV–V wieku, Baghaberd stała się w 1103 roku, po zniszczeniu miasta Kapan, stolicą Królestwa Syunik, a książęta Syuniku przechowywali w niej swoje skarby i rękopisy. W 1170 roku zdobyli ją Seldżukowie z Gandży, wymordowali ludność i spalili ponad 10 000 rękopisów należących do klasztoru Tatev; twierdzy nigdy nie odbudowano.

Według średniowiecznego historyka Stepanosa Orbeliana zbudował ją Baghak, potomek dynastii Sisaka, który odziedziczył region Dzor (Kapan), wzniósł tę kamienną twierdzę i nazwał ją Baghaberd.

Ruiny ukazują podwójne mury obronne z wieżami oraz trzypoziomowy system obrony na cyplu: u podstawy urwiska, około 150 metrów wyżej i na szczycie. Wciąż widoczne są ślady podziemnych przejść, wykutych w skale schronów i kanałów wodnych, a zachowały się odcinki murów o wysokości 6–8 metrów.

Według miejscowej legendy królowa Parandzem spędziła młodość w Baghaberd i lubiła spacerować przy źródle w pobliżu zachodnich murów. Później okoliczne matki kąpały w tym źródle swoje dzieci, wierząc, że dziewczęta wyrosną na piękne i silne duchem jak Parandzem, a chłopcy na odważnych i wytrwałych.