Twierdza Amberd

Amberd to jedno z najbardziej niezwykłych średniowiecznych miast-twierdz Armenii. Znajduje się na południowym stoku góry Aragac, około 7 km na północny zachód od wioski Byurakan, na trójkątnym cyplu utworzonym przez zbieg rzek Arkashen i Amberd. Twierdza została zbudowana zgodnie z zasadami starożytnego i średniowiecznego ormiańskiego budownictwa obronnego, otoczona ze wszystkich stron głębokimi wąwozami, które tworzyły naturalny i potężny system obronny. Dokładna data założenia Amberdu nie jest znana. Przypisywano go okresowi cyklopowemu, urartyjskiemu lub wczesnośredniowiecznemu, jednak badania archeologiczne wskazują, że twierdza została wzniesiona między IX a XIII wiekiem. Budowę rozpoczął w VII wieku ród Kamsarakanów. W X wieku obiekt przeszedł pod kontrolę książąt Pahlavuni, stając się kluczową twierdzą obronną Armenii Bagratynidów. Później przeszedł w ręce Zakarianów, a następnie Vachutianów, którzy przekształcili twierdzę w centrum administracyjne. Miasto-twierdza Amberd obejmuje zamek, łaźnię, kaplicę, katedrę Vahramashen, tłocznię oleju oraz silny system obronny z wysokimi i grubymi murami. Kaplica znajduje się około 9 metrów od łaźni i pochodzi z X wieku. Kościół Katoghike Vahramashen został zbudowany w 1026 roku, ufundowany przez Vahrama Pahlavuni, i znajduje się w najwyższym centralnym punkcie twierdzy. Wykopaliska w Amberdzie odsłoniły metalowe przedmioty, broń, srebrną biżuterię, brązowe świeczniki, ceramikę, wyroby szklane, miedziane i złote monety oraz lichtarze.