Քաղաք Ստեփանակերտ

Ստեփանակերտը գտնվում է Արցախի լեռնաշղթայի արևելյան լանջին՝ Կարկառ գետի ափին, կարևոր մայրուղու վրա, և զբաղեցնում է 25.6 քառակուսի կմ տարածք։ Այն Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաքն էր և տարածաշրջանի վարչական, արդյունաբերական, մշակութային ու կրթական կենտրոնը։

Քաղաքն ունի հինավուրց արմատներ. առաջին բնակավայրերն այստեղ հայտնվել են դեռևս մ.թ.ա. 3–2-րդ հազարամյակներում։ Մ.թ. 5-րդ դարում այստեղ գոյություն է ունեցել Վարարակն բնակավայրը՝ անվանված հորդառատ աղբյուրի պատվին, և այդ ժամանակներից պահպանվել է միայն մեկ հնագույն հյուրատուն։ Առաջին պեղումներն իրականացրել է գերմանացի հետազոտող Էմիլ Ռոսլերը, իսկ 19-րդ դարում հայտնաբերված նմուշների մի մասը պահվում է աշխարհի խոշորագույն թանգարաններում։

Քաղաքն անվանակոչվել է Ստեփանակերտ՝ ի պատիվ հեղափոխական գործիչ Ստեփան Շահումյանի, ում անունն ամրագրվեց քաղաքի նորագույն պատմության էջերում։

Ինչպես Երևանում, այստեղ ևս քաղաքի առաջին պաշտոնական հատակագիծը կազմել է Ալեքսանդր Թամանյանը՝ 1926 թվականին։ Դրա շնորհիվ Ստեփանակերտը ձևավորվեց որպես ժամանակակից քաղաք՝ զուգակցելով հնությունը նորի հետ։

Կլիման կիսաչոր մերձարևադարձային է. ամառները տաք ու շոգ են, ձմեռները՝ մեղմ և հիմնականում չոր, թեև երբեմն լինում են սաստիկ ցրտեր։