Kompleks klasztorny Makenyats

To kompleks klasztorny w prowincji Gegharkunik, jeden z zabytków wzniesionych dzięki syunikskiej szkole architektonicznej. Źródła rękopiśmienne na jego temat sięgają VII wieku, a niegdyś należał do najsłynniejszych klasztorów, znany jako ośrodek duchowy, edukacyjny i kulturalny.

Pod koniec IX wieku Grigor Supan, książę Syuniku, odbudował zrujnowany klasztor i położył fundamenty pod Kościół Najświętszej Matki Bożej. Na wschodniej ścianie kościoła pozostawił dużą inskrypcję, z której do dziś zachowały się jedynie fragmenty.

Kompleks obejmuje 37 obiektów zabytkowych, a najważniejsze z nich to Kościół Najświętszej Matki Bożej, narteks, dwa kościoły sklepione kolebkowo, kościół jednonawowy, cmentarz i otaczający mur. Kopułowy Kościół Najświętszej Matki Bożej z zewnątrz jest prostokątny, a wewnątrz ma kształt krzyża, z trzema absydami i parą bliźniaczych komór bocznych; wokół niego zachowały się chaczkary z IX–X wieku.

W klasztorze przechowywano Świętą Relikwię z Makenyats – krzyż zawierający relikwię Drzewa Życia, przywieziony z Edessy w XI wieku. W 1170 roku Nerses Łaskawy (Sznorhali) przyjął opracowane w Makenyats reguły kościelne, aby wprowadzić je w innych ormiańskich klasztorach.