Starożytna osada obronna Metsamor

Starożytna osada obronna Metsamor to zabytek o światowym znaczeniu kulturowym, położony około 35 km na południowy zachód od Erywania, w pobliżu wsi Taronik. Muzeum-Rezerwat Historyczno-Archeologiczny Metsamor powstało w 1968 roku i przechowuje ponad 27 000 artefaktów wydobytych z tego stanowiska. Na pierwszej kondygnacji muzeum eksponowane są materiały odkryte w twierdzy oraz na okolicznym polu cmentarnym, obejmujące okres od wczesnej epoki brązu po późne średniowiecze. Druga kondygnacja skupia się na starożytnych rzemiosłach i obrzędach Metsamoru. W podziemiach specjalny skarbiec prezentuje unikalne skarby kultury z okresu Królestwa Wan (Urartu) — w tym przedmioty wykonane ze złota, srebra, bursztynu, kamieni półszlachetnych i pasty szklanej. Wśród najbardziej niezwykłych odkryć znajdują się agatowy odważnik w kształcie żaby należący do babilońskiego króla Ulama Burariasza (XVI wiek p.n.e.) oraz pieczęć z sardoniksu z egipską inskrypcją hieroglificzną związaną z babilońskim królem Kurigalzu (XV wiek p.n.e.). Znaleziska te świadczą o tym, że Metsamor było ważnym skrzyżowaniem starożytnych szlaków handlowych, łączącym Mezopotamię z Kaukazem Północnym poprzez Równinę Araratu. W VIII wieku p.n.e. Metsamor stał się częścią Królestwa Wan (Urartu).