Kompleks klasztorny Bardzrakash St. Grigor

Region

Lori

Odległość od Erywania

138.2 km

Typ

Klasztor/Kościół

Zaledwie 2 km na północny wschód od wsi Dsegh, na płaskowyżu na lewym zboczu wąwozu rzeki Martz, stoi duży średniowieczny kompleks klasztorny Bardzrakash St. Grigor. Zbudowany między X a XIII wiekiem główny zespół kompleksu obejmuje dwa przylegające do siebie kościoły — St. Grigor i główny Kościół Najświętszej Matki Bożej — wraz z narteksem. Na południu znajdują się kaplica Świętego Zmartwychwstania (potocznie zwana ""Wronią Arką""), cmentarz rodu Mamikonianów oraz olejarnia klasztoru, natomiast w wąwozie zachował się należący do klasztoru most. Kościół St. Grigor jest najstarszym zabytkiem kompleksu, pochodzącym z X wieku. Jest to jednonawowa sala zbudowana z z grubsza ciosanych kamieni bazaltowych, o murach wysokości 3–4 metrów — świadectwo kunsztu średniowiecznych architektów ormiańskich. Nieco później, w 1221 roku, Martpan, potomek szlacheckiego rodu Mamikonianów, wzniósł Kościół Najświętszej Matki Bożej, będący bazyliką kopułową z trójnawową salą modlitewną i pięciobocznej apsydą. Narteks, będący osobną budowlą, jest wyjątkowy pod względem usytuowania — przylega do południowej strony kościoła, a nie zachodniej, jak jest to tradycyjnie przyjęte w klasztorach ormiańskich. Ukończony w 1247 roku, obfituje w płaskorzeźbione dekoracje i posiada nadproże zachodniego wejścia ozdobione motywami pięcioramiennych gwiazd. Do budowli duchowych kompleksu należą również Kaplica Zmartwychwstania, zbudowana w 1234 roku, oraz cmentarz rodu Mamikonianów, wypełniony chaczkarami (kamiennymi krzyżami) z XIII wieku, natomiast olejarnia, zbudowana w 1266 roku, należy do budynków gospodarczych tego miejsca.