Տնջրի Ծառ

Տնջրի ծառը հսկա չինարի է Արցախում։ Արցախցիների խոսքով՝ այն շուրջ 2045 տարեկան է, և տեղացիների պնդմամբ դա նախկին Խորհրդային Միության ամենատարեց ծառն է։ Ծառն անգամ անձնագիր ունի՝ որպես նախկին ԽՍՀՄ տարածքի ամենատարեց և ամենաբարձր ծառ։

Ծառը գտնվում է Ստեփանակերտից 37 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Մարտունու շրջանում, Սխտորաշեն գյուղի հանդամասում։

Ծառի բարձրությունը 54 մետրից ավելի է՝ համարյա 18 հարկանի շենքի չափ, բնի շրջագիծը 27 մետր է, իսկ սաղարթի ստվերը զբաղեցնում է մոտ 1400 քմ տարածք։ Իր չափերով այն գերազանցում է Էգեյան ծովի Կոս կղզու և Աշխաբադի մոտ գտնվող Փիրուզե կիրճի ծառերին։

Ծառի հսկա փչակն ունի 44 քմ մակերես, և այնտեղ կարող են տեղավորվել մինչև 100 մարդ։

Ծառի տակից բխում է հորդառատ, սառնորակ Տնջրու աղբյուրը, որը դարեր շարունակ հագեցրել է հունձ ու կալ անող շինականի ծարավը, սնել հսկա չինարուն և շարժել ջրաղացի քարը։ Ըստ պահպանված վիմագիր արձանագրության՝ աղբյուրը կառուցել են սխտորաշենցի Հավհաննես Կիսիբեկյանը, Ներսես Մուսայելյանը և Մանաս Գասպարյանը։