Սանահին, Հաղպատ, Ախթալա, Արամյանցի դղյակ

10-րդ դարում հիմնադրված Սանահին վանական համալիրը համընկնում է Բագրատունյաց թագավորության ժամանակաշրջանի հետ։ Առաջին եկեղեցին՝ Սուրբ Ամենափրկիչը, 966 թվականին է կառուցվել։ Վանքում կան 5 եկեղեցիներ, գրադարան, զանգակատուն, ակադեմիա եւ արքայական դամբարան։ Ի դեպ, այստեղ է գտնվում Հայաստանի ամենահին ակադեմիան։ Հաղբատի հետ միասին Սանահինը առաջիններից էր, որ ընդգրկվեց ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային պաշտպանության տակ։

Հաղբատը մոտ է գտնվում Սանահինին, եւ իրենից ներկայացնում է հսկայական վանական համալիր՝ իր մեջ ներառող եկեղեցիներով, կրոնական ու աշխարհիկ բազմաթիվ շինություններով։ Առաջին եկեղեցին՝ Սուրբ Նշանը, կառուցվել է 976 թվականին։ Հաղբատում է գտնվել Հայաստանի ամենամեծ գրադարանը, որտեղ գրքերը պահելու հատուկ միջոց կար. դրանք դնում էին անցքերի մեջ, և նրանց հետ միասին բաց վիճակում գինի էին դնում, որպեսզի ձեռագրերը խոնավությունից չփչանան։ Հաղբատը դարեր շարունակ եղել է հայոց պատմության, մշակույթի եւ կրթության կարեւոր կենտրոն։

Ախթալայի վանական համալիրի Սուրբ Մարիամ Աստվածածին անունով եկեղեցին ամենամեծն է տարածաշրջանում՝ սուրբ կույսի անունը կրող եկեղեցիների շրջանում։ Բացառիկ որմնանկարներով, յուրահատուկ ճարտարապետությամբ եւ քանդակներով այս վանքը դարեր ի վեր եղել է հոգեւոր կենտրոն թե' հայերի, թե' շատուշատ այլ ժողովուրդների համար։ Վանական համալիրի տարածքում են գտնվում սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, ստորգետնյա բաղնիքը, արքայական պալատը եւ այլ շինություններ։ Պղնձի առատության պատճառով բնակավայրը ստացել է Ախթալա անունը, որի անունով էլ կոչվում է վանքը։ Ախթալան այն եզակի պատմամշակութային վայրերից է, որն ունի իր սեփական անձնագիրը՝ արձանագիր խաչքարի տեսքով, որում գրված է, որ վանքը հիմնադրել է Կյուրիկե արքայի դուստր Մարիամը։

1918 թվականի մայիսի 28-ին Հայոց Ազգային խորհուրդը Հայաստանի անկախությունը հռչակելու որոշումը ընդունել է Թիֆլիսի Արամյանցի տանը։

Արամյանցի տունը գտնվում էր Գոլովինսկի պողոտայի (ներկայիս Ռուսթավելի պողոտա) և Բարեատինսկայա փողոցի անկյունում։ Այդ ժամանակ շենքը ծառայում էր որպես Հայոց Ազգային խորհրդի նստավայր։ Հովհաննես Քաջազնունու հիշատակություններում նույնպես նշվում է, որ Թիֆլիս հասնելուց հետո իրենք գնացել են Հայոց Ազգային խորհրդի շենք՝ Արամյանցի հսկա տունը։

Ավելին՝ Հայաստանի պատմության ուսումնական նյութերից մեկում ուղղակիորեն գրված է, որ մայիսի 28-ին Թիֆլիսում գործող Հայոց Ազգային խորհուրդը Արամյանցի տանը որոշում կայացրեց հռչակել Հայաստանի անկախությունը։

Հայաստանի մասին հանրագիտարանային աղբյուրն էլ նույնը հաստատում է՝ «Մայիսի 28-ին Թիֆլիսում՝ Արամյանցի տանը… Հայոց ազգային խորհուրդը վճռել է հռչակել Հայաստանի անկախությունը»։

• 7-15տ (500 AMD)
• 16+ (1,000 AMD)
• օտարերկրացի (1,500 AMD)