wanna check in?

          ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՖԼՈՐԱՆ

          28.02.17

          1 քառակուսի կիլոմետրի վրա բույսերի ավելի քան 100 տեսակ: Հայաստանը իր այս ցուցանիշով աշխարհում համարվում է առաջատարներից: Այս բազմազանությունը պայմանավորված է միանգամից կլիմայական երեք՝ մայրցամաքային, չափավոր և մերձարևադարձային գոտիներում գտնվելու փաստով: Բնական-կլիմայական պայմանների, տարածքի լեռնային բնույթի, աշխարհագրական դիրքի և բնական միջավայրի զարգացման առանձնահատկությունների շնորհիվ Հայաստանի ֆլորան ձեռք է բերել արտակարգ հարուստ ու խայտաբղետ տեսակային կազմ՝ ավելի, քան 3500 բույսերով, ընդ որում՝ Կովկասում առկա 6000 բուսատեսակներից 3200 հանդիպում են Հայաստանում:  Իսկ 3500-ից էնդեմիկ են 115-ը: Ջրիմուռները, մամուռները և քարաքոսերը նույնպես իրենց տեսակների քանակով չեն զիջում ծաղկավոր բույսերին, սակայն նրանց տեսակային կազմը դեռևս ամբողջությամբ բացահայտված և ուսումնասիրված չէ:

          Հայկական Բերենիկե

          Պապլոր կամ Վարդապետիկ

          Հայաստանի ցածրադիր վայրերը ծածկված են անապատային և կիսաանապատային գոտու բուսականությամբ: Դրանք հարմարված են չոր պայմաններին և զարգացած արմատների շնորհիվ հողի խորքից կարողանում են ջուր վերցնել: Անապատային ու կիսաանապատային բուսատեսակների զգալի մասը բնակչությունը շատ հնուց օգտագործել է որպես սնունդ և դեղամիջոց: 1000-1500 մետր բարձրության վրա տարածվում են Արարատյան գոգավորության կիսաանապատները: Տափաստանային գոտին Հայաստանում ամենատարածվածն է և զբաղեցնում է 1400-2600 մետր բարձրությունը: Այս գոտու բարձրադիր մասին բնորոշ են հացազգիները:

          Արարատյան դաշտ

          Ցորենի արտ

          Մերձալպյան և ալպյան գոտու բուսականությունը տարածվում է 2200 մետր բացարձակ բարձրությունից վեր: Ավելի ցայտուն արտահայտված են Արագածի և Գեղամա լեռնավահանների վրա: Այս մարգագետինները նույնպես աչքի են ընկնում բուսականության բազմազանությամբ. սյստեղ հանդիպում են ավելի քան 100 տարբեր տեսակի բույսեր: Կոչվում են նաև «ալպյան գորգեր», քանի որ բազմազան ծաղիկներով զարդարված մարգագետինները հեռվից գույնզգույն գորգերի տպավորություն են թողնում: Այս գոտին բացառիկ նշանակություն ունի անասնապահության համար, քանի որ ծառայում է նաև որպես արոտավայր: Քայլարշավային և դասական տուրերը Հայաստանում հնարավորություն կտան լինել բնական բոլոր գոտիներում:

          Ալպյան գորգ

          Հայաստանի ֆլորան

          Հայաստանում հանդիպող 3500 տեսակ բույսերից  բուժիչ հատկություններով օժտված են մոտ 1500-ը: Հայ մատենագրության մեջ առաջին գրավոր վկայությունը դեղաբույսերի բուժիչ հատկությունների մասին թողել է Եզնիկ Կողբացին (4-5-րդ դդ.), իսկ Մխիթար Հերացին (12-րդ դար) և Ամիրդովլաթ Ամասիացին (15-րդ դար) այդ բույսերն արդեն օգտագործել են որպես դեղամիջոցներ: Այդ դեղաբույսերը կարելի է խմբավորել ըստ մարդու օրգանիզմի վրա ունեցած առավելագույն ներգործության՝ սիրտանոթային և նյարդային համակարգերի հիվանդությունների դեպքում գործածվող դեղաբույսեր, արյան բարձր ճնշումն իջեցնող միջոցներ, ստամոքսի և  շնչառական ուղիների հիվանդությունների դեպքում կիրառվող և այլն: Եթե ձեր հանգիստը Հայաստանում կազմակերպելիս պատահաբար հյուրընկալվեք հայ ընտանիքում,  վստահաբար խոտաբույսերով թեյ վայելելու առիթը կունենաք:

          Խոտաբույսերով թեյ

          Դեղաբույսեր

          Ոչ պակաս կարևոր են Հայաստանի անտառային տարածքները, որտեղ հանդիպում են 118 ցեղի և 54 ընտանիքի պատկանող 323 տեսակի ծառեր և թփեր, որոնցից անտառկազմող հիմնական տեսակներն են հաճարենին, կաղնին, բոխին և սոճին: Այս չորս տեսակները զբաղեցնում են Հայաստանի ամբողջ անտառածածկույթի 86.6%-ը: Իսկ անտառները զբաղեցնում են ամբողջ Հայաստանի 11.2%-ը: Անտառապատ մարզեր են համարվում Տավուշը, Լոռին, Սյունիքը և Կոտայքը: Հայաստանի կենտրոնական շրջաններում չոր կլիմայի պատճառով գործնականում բացակայում են անտառները, սակայն տնկվել են արհեստական անտառներ։ Դրանցից Խոսրովի անտառը վերածված է պետական արգելոցի։ Իսկ Հայաստանում ներկայումս գրանցված են և գործում են 4 ազգային պարկեր, 3 պետական արգելոցներ, 26 արգելավայրեր և 5 բուսաբանական այգիներ։

          Դիլիջան ազգային պարկ

          Խոսրովի անտառ

          Մեր փոքրիկ երկիրն էլ բացառություն չէ և ունի ՀՀ բույսերի Կարմիր գիրքը, որը հրապարակվել է 1989 թվականին Բուսաբանության ինստիտուտի կողմից: Այն ընդգրկում է 387 բուսատեսակ, ինչն էլ կազմում է ՀՀ բուսաշխարհի 12%-ը:

           

          ԱԿՏԻՎ ՏՈՒՐԵՐ 2017